29 HAZİRAN 2010

BASIN BÜLTENİ

BURSA ÇARŞILARINDA ZAMANDA YOLCULUK
- BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ TARİHİ ÇARŞILARIN SOSYAL VE KÜLTÜREL HAFIZASINI İÇİNDE BARINDIRAN YENİ BİR ESERİ KENTE KAZANDIRDI.
- OSMANLI’NIN İLK ÇARŞIYI KURMASINDAN GÜNÜMÜZE KADAR GEÇEN SÜREÇ, YANGINLARDA YAŞANAN ACILAR, YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA ÖRNEKLERİ BİZZAT O DÖNEMİN TANIKLARININ AĞZINDAN ‘ÇARŞININ ÖYKÜSÜ’ ADLI ESERDE KALEME ALINDI.
- BAŞKAN ALTEPE, BURSA’NIN HAFIZASINA ÖNEMLİ BİR BELGE VE ÖNEMLİ BİR ESER DAHA KAZANDIRMANIN HEYECANINI YAŞADIKLARINI SÖYLEDİ.
- ARAŞTIRMALARIYLA ‘ÇARŞININ ÖYKÜSÜ’NE BİLİMSEL KATKI SUNAN AKADEMİSYERLER, BU ÇALIŞMANIN ÜNİVERSİTE, BELEDİYE, ESNAF VE SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ GİBİ TOPLUMUN TÜM KATMANLARININ ORTAK ÇALIŞMASI OLMASI NEDENİYLE BÜYÜK ÖNEM TAŞIDIĞINI VURGULADI.

BURSA – Bursa Büyükşehir Belediyesi, Osmanlı’nın ilk çarşıyı kurmasından kentte çarşı kültürünün oluşmasına kadar geçen süreç, yangınlarda yaşanan acılar, yardımlaşma ve dayanışma örneklerinin bizzat o dönemin tanıklarının ağzından anlatıldığı yeni bir eseri daha Bursa’ya kazandırdı. ‘Çarşının Öyküsü’ adlı eser, Üniversite, belediye, esnaf ve sivil toplum örgütlerinin bir araya gelerek ortak çalışmayla hazırladığı ilk eser olması bakımından da büyük önem taşıyor.

Bursa hafızasına yeni bir belge
Bursa Büyükşehir Belediyesi, Bursa’nın tarihi, kültürel ve sosyal hafızasının uzun soluklu bir çalışmayla ele alındığı ‘Bursa Kütüğü’ ve Osmanlı döneminin ilk yerleşim bölgeleri olan Kızık Köylerini anlatan “Uludağ’ın Beşibirliği; Bursa Kızık Köyleri” adlı eserlerin ardından kent hafızasına yeni bir eser daha kazandırdı. Osmanlı’nın ilk çarşıyı kurmasından kentte çarşı kültürünün oluşmasına kadar geçen süreç, yangınlarda yaşanan acılar, yardımlaşma ve dayanışma örnekleri bizzat o dönemin tanıklarının ağzından ‘çarşının öyküsü’ adlı eser, Fidan Han’da düzenlenen toplantıyla kamuoyuna katıldı. Toplantıya Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe’nin yanı sıra editörler Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyeleri Prof.Dr. Neslihan Dostoğlu, Prof.Dr. Necmi Gürsakal, Dr. Hasan Basri Öcalan ve Büyükşehir Belediyesi Projeler Koordinatörü Aziz Elbas ile Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmettin Şenocak, Bursa Kent Müzesi Koordinatörü Ahmet Erdönmez, Bursa Kent Konseyi Başkanı Mehmet Semih Pala, Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği Başkanı Şeref Akgün, kitaba bilimsel çalışmalarıyla katkı sunan akademisyenler, çarşı esnafı ve çok sayıda vatandaş katıldı.

“Çarşı kültürü dünyaya Bursa’dan yayıldı”
Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Bursa’nın hafızasına önemli bir belge ve önemli bir eser daha kazandırmanın heyecanını yaşadıklarını söyledi. Medeniyetlerin beşiği olan ve Osmanlı’yı kuran kent Bursa’nın her köşesinin Osmanlı’nın ilk eserleriyle donatıldığını hatırlatan Başkan Altepe, çarşı kültürünün de burada oluştuğunu ve dünyaya Bursa’dan ihraç edildiğini kaydetti. Tarihi çarşı ve hanların misafirlerini binlerce yıllık birikimle ağırladığını hatırlatan Başkan Altepe, “Yüzlerce yıllık tarihi birikime sahip olan, Koza Han, Aynalı Çarşı, Emir Han, İpek Han, Pirinç Han, Kapalı Çarşı birbirleriyle iç içe geçmiş, günlük hayatın en yoğun yaşandığı alışveriş noktaları olan sahaflar, aktarlar, bakırcılar, kunduracılar, havlucular şehrin adeta gelenekten gelecek dokuyan tüm potansiyelini bağrında taşımaktadır” dedi.

Kaybolan meslekler de belgelendi
Kültür ve tarihin iç içe olduğu çarşı ve hanlar bölgesinin Türkiye kadar Avrupa, Orta Doğu, Balkanlar ve Kafkaslara kadar uzanan geniş bir coğrafyada da yakından tanındığını dile getiren Başkan Altepe, “Bu kitap, çarşının tarihi ve esnaf profilinin yanında aynı zamanda kaybolan ve kaybolmaya yüz tutan tuzcu, şıracı, mıhçı, urbacı, çıkrıkçı gibi geleneksel zanaatları da en güzel şekliyle belgeleyerek gelecek kuşaklara taşıyor. Çarşı bölgesinin bütüncül bir bakış açısıyla ele alındığı bu eserin hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” diye konuştu.

“Son derece önemli bir çalışma”
Kitabın hazırlanması noktasında yoğun emek harcayan editörler arasında yer alan Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Necmi Gürsakal ise bu kitabın çok önemli bir çalışmanın ürünü olduğunu söyledi. Bugüne kadar gerek üniversitelerde gerekse belediyelerde çok sayıda eser hazırlandığını hatırlatan Gürsakal, “Ancak bu kez üniversite, belediye, esnaf, sivil toplum örgütü gibi toplumun tüm kesimleri bir araya gelerek bir çalışma yaptı. Bu güne kadar ekip çalışmasını pek beceremiyorduk. Ancak bu eser iyi bir ekip çalışmasının ürünü olması bakımından da büyük önem taşıyor” dedi.
Kitap editörlerinden Prof.Dr. Neslihan Dostoğlu da Bursa’nın özellikle 15’inci yüzyıl ortalarından 17’inci yüzyıla kadar önemli bir üretim ve ticaret merkezi konumunda olduğunu hatırlatarak, toplumun tüm katmanlarıyla bir araya gelerek yapılan bu çalışmada yer almanın kendisi için büyük bir mutluluk olduğunu söyledi.
Dr. Hasan Basri Öcalan da Bursa Araştırmaları Merkezi elemanlarıyla uyumlu bir çalışma sergileyerek önemli bir eser hazırladıklarını belirterek, bu eserin iltifat görmesi halinde daha nice eserlerin ortaya çıkabileceğine değindi.
Prof.Dr. Yusuf Dr. Yusuf Oğuzoğlu ise, 170 yıl önceki dükkan sahiplerinin bile gerek fotoğraflar, gerekse belgeler ve anılarla bu kitapta yer almasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Prof.Dr. Mustafa Kara ise kitap tanıtımı için düzenlenen bu toplantının aynı zamanda 600 yıl önce çarşının kurulmasında emeği geçenlerin anılması anlamına geldiğini ifade ederek, kitabın Bursa’ya hayırlı olmasını diledi.
Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği Başkanı Şeref Akgün de 30 dernek ve 3 bine yakın üyenin bir araya gelmesiyle örgütlenerek çarşılara değer katacak çalışmaları hayata geçirmeye çalıştıklarını belirterek, bu konuda desteklerini hiç esirgemeyen Başkan Altepe’ye teşekkür etti.
Konuşmaların ardından Uzun Çarşı Derneği Başkanı İhsan Gür, her zaman çarşı ve çarşı esnafının yanında olan Başkan Altepe’ye teşekkür ederek, çiçek verdi.
Başkan Altepe ve kitabın hazırlanmasında emeği geçen öğretim üyeleri daha sonra davetlilere dağıtılan kitapları imzaladı.

“Senetsiz para alışverişi”
Bursa çarşılarının hafızasını oluşturan bir eser niteliğindeki ‘Çarşının Öyküsü’ kitabının en önemli özelliklerinden biri de 167 esnafla yüz yüze görüşerek hazırlanan ‘sözlü tarih’ bölümüne geniş bir yer verilmesi. Çarşı tarihine bizzat esnafın anılarıyla ışık tutulurken, dedesinin yanında çırak olarak alem yapmaya başlayan Rıza Akbalış, esnaf arasında o dönem oluşan güven ortamını şu sözlerle aktarıyor: “Dedemin zamanında dayanışma, senetsiz para alışverişi, dürüstlük saygı varmış. Bir ustanın önünden geçilmezmiş. Usta baba gibiymiş. O dönemde bereket varmış, sıkıntı yokmuş. Ekonomik durum iyiymiş.”
Çarşı esnafından Saffet Şencan da, farklı dinlerde olsa bile esnaf arasındaki saygıyı şu sözlerle kitabın sayfalarına taşımış: “Fidan Han’ında göçmenler ve Yahudiler de vardı. Yahudilerden bir kaçı, eski alır satar, hurdacılık yapardı. Bizlere bir saygısızlıkları olmazdı. Aksine Ramazan ayında oruç tuttuğumuz zaman, bize saygı gösterir, sanki kendileri tutuyormuş gibi karşımızda bir şey yiyip içmezlerdi.”

BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
BASIN VE HALKLA İLİŞKİLER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ