8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ

KADIN EMEĞİ, EŞİTLİK VE ADİL ÇALIŞMA YAŞAMI KURUMSAL DURUŞ BELGESİ

 Bizler, çalışma yaşamının her alanında kadın emeğinin görünür, güvenceli, eşit ve onurlu koşullarda var olmasının; yalnızca bireysel bir hak değil, toplumsal adaletin, demokratik bir çalışma kültürünün ve sürdürülebilir kalkınmanın vazgeçilmez unsurlarından biri olduğunun bilinciyle bu metni gönüllü olarak imzalıyoruz.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nün tarihsel kökeninin; kadın işçilerin emek sömürüsüne, güvencesizliğe, eşitsizliğe ve şiddete karşı yürüttüğü kolektif mücadeleye dayandığını kabul ediyoruz. Kadınların çalışma koşulları nedeniyle yaşamını yitirdiği, seslerinin bastırıldığı ve görünmez kılındığı bu tarihsel hafızanın; bugün işverenler, kurumlar ve karar vericiler için açık bir sorumluluk çağrısı içerdiğinin farkında olduğumuzu ifade ediyoruz.

Bu çerçevede;

1- Kadınların çalışma yaşamına eşit, adil ve ayrımcılıktan uzak biçimde katılımının, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir iş yaşamının temel koşullarından biri olduğunu kabul ediyoruz.

2- Eşit işe eşit ücret ilkesinin, tek başına ücret eşitliğini sağlamaya yetmediğini; kadınların yoğunlaştığı sektörler, pozisyonlar ve kariyer basamakları dikkate alınmadan oluşturulan ücret politikalarının, yapısal eşitsizlikleri yeniden ürettiğinin farkında olduğumuzu açıkça ifade ediyoruz.

3- Kadınların kariyer süreçlerinde karşılaştıkları cam tavan, görünmez engeller, karar alma mekanizmalarından dışlanma ve terfi süreçlerindeki örtük ayrımcılığın; bireysel tercihlerden değil, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden beslenen yapısal sorunlardan kaynaklandığını kabul ediyoruz.

4- İş yerlerinde kadınların maruz kaldığı psikolojik şiddet, yıldırma (mobbing), cinsel taciz ve her türlü ayrımcı davranışın, çalışma hakkını ve insan onurunu ihlal ettiğini; bu tür uygulamaların normalleştirilmesine karşı açık, net ve kararlı bir duruş sergilediğimizi beyan ediyoruz.

5- Kadınların iş yaşamında karşı karşıya kaldığı şiddet ve mobbing vakalarında; sessizliğin değil dayanışmanın, görmezden gelmenin değil farkındalığın, önleyici yaklaşımın ve kurumsal sorumluluğun esas olması gerektiğini savunuyoruz.

6- Kadınların istihdamda kalıcılığını doğrudan etkileyen bakım emeğinin; çocuk, yaşlı, hasta ve hane içi bakım sorumluluklarının büyük ölçüde kadınların üzerine yüklendiği toplumsal cinsiyet rollerinden beslendiğinin bilinciyle, bu eşitsiz yükün kadınların iş yaşamındaki konumunu ve ilerleme olanaklarını sınırladığını kabul ediyoruz. Bu nedenle iş–yaşam dengesini gözeten, bakım sorumluluklarını görünür kılan ve eşitlikçi biçimde ele alan yaklaşımların hayati önem taşıdığını vurguluyoruz.

7- Çalışma yaşamında varlığını sürdüren toplumsal cinsiyet rollerine dayalı iş tanımlarının; kadınların mesleki yönelimlerini, yükselme olanaklarını ve karar alma süreçlerine katılımını sınırlayan yapısal engeller yarattığını kabul ediyoruz. Bu nedenle işlerin “kadın işi” ya da “erkek işi” olarak kodlanmadığı; kadınların bilgi, beceri ve deneyimleri doğrultusunda her alanda ve her pozisyonda var olabildiği bir çalışma kültürünü destekliyoruz.

8- Kadınların fiziksel, teknik, yönetsel ve karar verici pozisyonlarda çalışmasının istisna değil; toplumsal cinsiyet eşitliğinin doğal ve vazgeçilmez bir sonucu olarak görülmesi gerektiğini benimsiyoruz. Bu yaklaşımın, kadınlara “kendini kanıtlama” yükü yükleyen bir bakıştan değil; eşitliği esas alan dönüştürücü bir anlayıştan beslendiğini açıkça ifade ediyoruz.

9- Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı bir çalışma kültürünün; yalnızca kadınlar için değil, tüm çalışanlar için daha adil, güvenli, saygılı ve üretken bir iş ortamı yarattığının bilinciyle hareket ettiğimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz.

Bu duruş belgesi; kadın emeğini görünür kılmayı, kadınların söz ve karar süreçlerine eşit katılımını savunmayı, iş yerlerinde şiddet ve ayrımcılığa karşı farkındalık yaratmayı ve bu alandaki kolektif mücadeleyi büyütmeyi amaçlayan ortak bir irade beyanıdır.

Bu ortak iradenin bir parçası olarak, eşit ve şiddetsiz bir çalışma yaşamı için aşağıdaki somut adımları atmayı, cinsiyet eşitliğini kurumsal kültürümüzün ayrılmaz bir parçası haline getirmeyi, iş dünyasında dönüştürücü bir rol üstlenmeyi kabul ediyoruz.

• Kadınların, özellikle karar alma ve yönetici pozisyonlarda istihdamını artırmayı ve kadın istihdamını kurumsal bir öncelik olarak ele almayı,
• İşe alım, ücretlendirme ve terfi süreçlerinde toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığı önleyici, eşitlikçi uygulamalar geliştirmeyi,
• Tüm çalışanlar ve yöneticiler için toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimlerini yaygınlaştırmayı,
• Psikolojik şiddet, yıldırma ve cinsel tacize karşı bilgilendirme, başvuru ve destek mekanizmaları oluşturarak şiddetsiz ve güvenli çalışma ortamlarını güçlendirmeyi,
• Bakım emeğinin kadınların çalışma yaşamındaki konumunu sınırlamasını önleyecek destekleyici ve esnek çalışma politikaları geliştirmeyi,
• Kurum içi her türlü yazılı ve sözlü iletişimde, ayrımcı, dışlayıcı ve şiddet içeren ifadelerden arındırılmış; kapsayıcı, eşitlikçi ve şiddetsiz bir dilin benimsenmesini ve bu yaklaşımın kurumsal kültürün bir parçası hâline getirilmesini sağlamayı,
• Kadınların kendini kanıtlama yükünü yeniden üreten anlayışları reddeden, eşitlikçi ve kapsayıcı bir kurum kültürü oluşturmayı,
• Eşitlik ve şiddetsiz çalışma yaşamına ilişkin atılan adımları düzenli olarak izlemeyi ve değerlendirmeyi; bu süreçlerde çalışanların görüş ve geri bildirimlerini dikkate alan katılımcı yaklaşımlar geliştirmeyi ve bu alanda kurumsal sorumluluk almayı kabul ediyoruz.

İşbu metin; herhangi bir hukuki, mali veya idari yükümlülük doğurmaksızın, işverenlerin kadın emeğine, eşitliğe ve şiddetsiz bir çalışma yaşamına ilişkin etik, politik ve toplumsal sorumluluğunu ortaya koyan bir duruş belgesi olarak düzenlenmiştir.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü; yalnızca bir anma günü olarak değil, kadınların çalışma yaşamındaki eşitlik mücadelesini büyütme ve bu mücadelede açıkça taraf olduğumuzu ifade etme günü olarak görüyoruz.