Haberler

Büyükşehir’den tarihe ışık tutacak yeni bir eser

Font Boyutu

17 EYLÜL 2014

BASIN BÜLTENİ

BÜYÜKŞEHİR’DEN TARİHE IŞIK TUTACAK YENİ BİR ESER
- BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ BURSA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ TARAFINDAN YAYIMLANAN PROF.DR. MUAMMER DEMİREL’İN HAZIRLADIĞI, ‘1830 BURSA NÜFUS KÜTÜĞÜ’ KİTAPLARININ İLK İKİ CİLDİ, TARİHİN BİLİNMEYEN BAZI GERÇEKLERİNİ GÜN YÜZÜNE ÇIKARDI.
- OSMANLI’DA İLK GENEL NÜFUS SAYIMI 2. MAHMUT’UN EMRİYLE 1831 YILINDA YAPILIRKEN, BURSA’DAKİ NÜFUS SAYIMININ 1830’DA TAMAMLANDIĞI VE O DÖNEM KENT NÜFUSUNUN 32 BİN KİŞİ CİVARINDA OLDUĞU BELİRLENDİ.
- BUGÜNE KADAR Kİ KAYNAKLARDA OSMANLI DEVLETİ’NDE İLK MUHTARLIK TEŞKİLATININ 1829’DA İSTANBUL’DA, TAŞRADA İSE 1833 YILINDA KASTAMONU’DA UYGULAMAYA GEÇTİĞİ BELİRTİLİRKEN, 1830 BURSA NÜFUS KÜTÜĞÜ VERİLERİNE GÖRE, O DÖNEMDE BURSA’DA HER MAHALLEDE BİR MUHTAR OLDUĞU SAPTANDI.
- BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI RECEP ALTEPE, BURSA’DA YAPILAN NÜFUS SAYIMININ OSMANLI’YA ÖNCÜLÜK ETTİĞİNİ VE BU SAYIMDAN SONRA NÜFUS SAYIMI KANUNU ÇIKARILDIĞINI HATIRLATARAK, BURSA’NIN SOSYAL VE EKONOMİK TARİHİNİN BU ESERLE ORTAYA ÇIKARILDIĞINI VURGULADI.
- KİTABI YAYINA HAZIRLAYAN ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF.DR. MUAMMER DEMİREL, BU TİP ESERLERİN ANCAK DESTEK VERİLMESİYLE ORTAYA ÇIKABİLECEĞİNİ BELİRTEREK, “BU TÜR ÇALIŞMALARI GEREKSİZ GÖREN BİRÇOK BELEDİYE VAR. TARİHE IŞIK TUTACAK BU ESERİ BURSA’YA KAZANDIRDIKLARI İÇİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANIMIZA TEŞEKKÜR EDİYORUM” DEDİ.

BURSA – Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursa Araştırmaları Merkezi tarafından yayımlanan Prof.Dr. Muammer Demirel’in hazırladığı, ‘1830 Bursa Nüfus Kütüğü’ kitaplarının ilk iki cildi, tarihin bilinmeyen bazı gerçeklerini gün yüzüne çıkardı. Osmanlı’da ilk genel nüfus sayımı 2. Mahmut’un emriyle 1831 yılında yapılırken, Bursa’daki nüfus sayımının 1830’da tamamlandığı ve o dönem kent nüfusunun 32 bin kişi civarında olduğu belirlendi. Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, Bursa’da yapılan nüfus sayımının Osmanlı’ya öncülük ettiğini ve bu sayımdan sonra nüfus sayımı kanunu çıkarıldığını hatırlatarak, Bursa’nın sosyal ve ekonomik tarihinin bu eserle ortaya çıkarıldığını vurguladı.

Bursa’nın tarihi ve kültürel mirasını ayağa kaldırma çalışmaları kapsamında 2300 yıllık Bitinya surlarından 8500 yıllık arkeolojik bölgelere, Osmanlı eserlerinden Cumhuriyet dönemi sivil mimari örneği yapılara her alanda yoğun bir çaba harcayan Büyükşehir Belediyesi, soyut olmayan kültürel miras çalışmaları kapsamında da Bursa belgeliğine yeni bir eser daha kazandırdı. Sadece Bursa için değil Osmanlı tarihine de ışık tutan toplam 8 ciltlik ‘1830 Bursa Nüfus Kütüğü’ adlı eserin basılan ilk iki cildi düzenlenen törenle kamuoyuna tanıtıldı. Büyükşehir Belediyesi’nin Kayhan Döner Sofrası Sosyal Tesisleri’nde düzenlenen basın toplantısına Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe’nin yanı sıra kitabın yazarı Prof.Dr. Muammer Demirel ile akademisyenler ve davetliler katıldı.

Tarihimize ayna tutuyoruz
Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, önceleri her gün önlerinden geçip de fark edilemeyen tarihi yapıları restorasyonlarla ayrıcalıklı mekanlar olarak Bursa’ya kazandırırken, somut olmayan kültürel mirası da ayağa kaldırmaya devam ettiklerini söyledi. Bugüne kadar Bursa’nın kültürel, siyasi, ekonomik ve doğal tarihi birikimini ortaya çıkaran 150’ye yakın eser yayınladıklarını dile getiren Başkan Altepe, “Bu çalışmaların hepsi, Bursa’mızın yapısal özelliklerinden, toplumsal yaşamına, kültürel birikiminden sosyal hayatına kadar çok geniş bir yelpazede tarihimize tutulan ayna vazifesi görmektedir. İşte bugün bu çalışmalardan birini daha arşivlerimize kazandırmanın mutluluğunu yaşıyoruz” dedi.

184 yıl öncesi Bursa
Başkan Altepe, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi’nde bekleyen ve bu zamana kadar çalışılmayan nüfus sayım defterlerinin çevirilerinden hazırlanan “Bursa Nüfus Kütüğü” çalışmasının 184 yıl sonra günümüz harflerine aktarılan ve önemli bir boşluğu dolduracak nitelikte olduğunu vurguladı. Eserin Bursa araştırmaları için önemli bir başvuru kaynağı olacağını kaydeden Başkan Altepe, “1830 yılında Sultan 2. Mahmut’un emri ile İstanbul’da başlatılan nüfus sayımının ikinci ayağını Bursa oluşturmaktadır. Osmanlı’nın bu ilk nüfus sayımı, sadece rakamsal verileri içermiyor. O günün toplumsal yapısının, şehrin sosyal ve ekonomik hayatının verilerini de içinde taşıyor. Hazret-i Üftade Mahallesinden başlayan ilk ciltte 43 mahalle, Baba Zakir mahallesinden başlayan ikinci ciltte 45 mahallenin nüfus sayımı yer alıyor. Bu çalışma sayesinde 1830 yılında Bursa’nın nüfusu net olarak ortaya çıkmış, nüfusun ne kadarı Müslüman, ne kadarı gayrimüslim mahalle mahalle tespit edilmiştir. Bursa’daki meslek grupları da tespit edilmiştir. Ayrıca bu çalışma sayesinde o dönem Bursa’nın uluslararası bir ticaret merkezi olduğu, hanlarının çok aktif çalıştığı ve Avrupalı tüccarların Bursa’ya çok sık geldikleri görülmüştür. Bursa’da yapılan nüfus sayımları Osmanlı’ya öncülük etmiş, Bursa sayımından sonra nüfus sayım kanunu çıkarılmıştır. Kısaca Bursa’nın sosyal ve ekonomik tarihinin bu defterler ile ortaya çıktığını söyleyebiliriz. O gün 32 bin 236 kişinin yaşadığı şehrin bugün 3 milyon insana kucak açmasının hikmetini bu defterlerden çıkarıyoruz. İnanıyorum ki bu kaynak eser Bursa aşıklarına yeni ufuklar açacaktır” diye konuştu.

Muazzam bir sayım
Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Muammer Demirel ise tüm kaynaklarda Osmanlı’da ilk nüfus sayımının 1831 yılında yapıldığı yer alsa da İstanbul gibi Bursa’da da ilk nüfus sayımının 1830’da yapıldığının tespit edildiğini kaydetti. Bursa’da yapılan çalışmanın muazzam bir sayım olduğunu ifade eden Demirel, asker ve vergi tespiti için yapılan sayımda sadece erkeklerin sayıldığını ancak, yeni doğanlarla ölenlerin, askere ve hacca gidenlerin, Müslümanlar ile gayrimüslimlerin, mahalle ve sakinlerinin, ekonomik faaliyetler ile mesleklerin, medreseler, hanlar, bekâr odaları ile değirmenlerin ve burada kalanların isimleri ile kimi özelliklerinin tek tek kayıt altına alındığını ifade etti. Yine bu çalışma ile önemli bir tarihi bilgiyi daha gün ışığına çıkardıklarını hatırlatan Prof.Dr. Demirel, “Bugüne kadar ki kaynaklarda Osmanlı Devleti’nde İstanbul dışında ilk muhtarlık teşkilatının 1833’te uygulamaya geçtiği yer alırken, ‘1830 Bursa Nüfus Kütüğü’ verilerine göre, o dönemde Bursa’da her mahallede bir muhtar olduğunu görüyoruz. Hatta büyük mahallelerde iki muhtar olduğu bile gözlendi” dedi.

Değerli taşın kıymetini sarraf bilir
Tarihe ışık tutan bu tür eserlerin ortaya çıkmasının ancak desteklerle olabileceğini özel yayınevleri aracılığıyla bu çalışmaların ortaya çıkmasının mümkün olmadığını kaydeden Prof.Dr. Demirel, “Çünkü bu tip eserler bir hazinedir. Değerli taşın kıymetini ancak sarraf bilir. Bu tür çalışmaları gereksiz gören birçok belediye varken, sarraf niteliğindeki Başkanımız ve çalışma arkadaşları bu kıymeti çok iyi görüyor. Kendilerine teşekkür ediyorum. Bu çalışmalar aslında bizim hafızamızdır” diye konuştu.

BURSA BÜYÜKŞEHIR BELEDIYESI
BASIN VE HALKLA İLIŞKILER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
 

Tarih: 17.09.2014 | Okunma sayısı:4476

Haber Foto Galeri
Tüm ekleri indir
Video indir
Video Embed Paylaşım Kodu